Opuchnięte kostki u nóg mogą pojawić się u osób w każdym wieku bez względu płeć czy tryb życia. Dlatego też nierzadko zastanawiamy się, dlaczego puchną kostki. Niestety znalezienie przyczyny obrzęku nie zawsze będzie proste. Niekiedy będzie ona łatwa do zdiagnozowania i niegroźna, innym razem może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Jakie problemy mogą sygnalizować opuchnięte kostki?
Opuchnięta kostka – przyczyny
Pojawienie się opuchlizny wokół kostek może mieć wiele przyczyn. Dlatego bardzo ważne jest holistyczne podejście do problemu i nieopieranie się wyłącznie na przesłankach jak np. upał, odwodnienie czy uraz mechaniczny. Opuchlizna kostek nie musi też występować symetrycznie. Niekiedy problem dotyczy tylko jednej nogi. Jakie są najczęstsze powody obrzęków nóg w kostkach?
Obrzęki kostek u starszej osoby
Opuchnięte kostki u osoby starszej mogą mieć swoje źródło w niewydolności układu krążenia. Jeżeli problemem są nieprawidłowości w funkcjonowaniu serca, objawy zazwyczaj nasilają się w pozycji stojącej oraz w ciągu dnia.
W przypadku chorób kardiologicznych obrzęk nóg u starszej osoby jest oznaką tego, że krew nie jest w stanie zaopatrzyć w tlen i składniki odżywcze całe ciało. Warto jednak obserwować, czy temu objawowi towarzyszą inne, bardziej specyficzne jak łatwe męczenie się, czy ogólne osłabienie organizmu.
Opuchnięte kostki u nóg a nerki
Opuchnięta kostka może być też oznaką kłopotów z nerkami. Zmniejszenie ich wydolności wskutek choroby powoduje ograniczanie przesączania kłębuszkowego, a w konsekwencji, zaburzenia stężenia sodu we krwi.
Obrzęk kostek może również wywołać zespół nerczycowy. Warto wtedy wykonać badania w kierunku ustalenia zawartości białka w moczu. Jego norma nie powinna przekraczać 150 mg/dobę. Przy dużej utracie białka wraz z moczem dochodzi do powstawania obrzęków stóp i kostek, ale też dłoni, czy twarzy.
Opuchnięte kostki i czerwone plamy
Niekiedy na stopach (zwłaszcza palcach i podeszwach), ale też kostkach, wraz z lekką opuchlizną mogą pojawić się czerwone wykwity skórne, zrogowaciały naskórek, któremu towarzyszy nieprzyjemny zapach. Jeżeli dodatkowo pojawiło się uporczywe swędzenie, warto skorzystać z porady dermatologa. Obrzęk nóg w kostkach to jeden z objawów grzybicy stóp, a to schorzenie warto skonsultować z dermatologiem
Opuchnięte kostki po alkoholu
U osób, które często sięgają po alkohol obrzęki dłoni i stóp mogą pojawić się po jego spożyciu. Ma to związek z odwadniającym działaniem etanolu. Opuchnięte kostki po alkoholu są reakcją obronną organizmu, który broni się przed odwodnieniem.
Opuchnięte kostki w ciąży
Opuchnięte kostki u nóg w ciąży to naturalny skutek przygotowywania się organizmu przyszłej mamy do porodu. Te objawy najczęściej pojawiają się dopiero w trzecim trymestrze ciąży i są związane z zatrzymywaniem wody przez organizm. Odpowiedzialne za to są m.in. hormony – progesteron i estrogen. Ich stężenie wzrasta, co z kolei powoduje zwiększenie napięcia i zmniejszenie przepuszczalności żył.
Jeżeli opuchlizna kostek pojawia się wcześniej, może to oznaczać występowanie obrzęków zastoinowych i kłopoty z ciśnieniem. Warto wtedy skonsultować się z lekarzem prowadzącym, angiologiem albo diabetologiem (z uwagi na ryzyko cukrzycy ciążowej).
Opuchnięte kostki po porodzie
Poród to wyczerpujący proces dla każdej kobiety. Organizm przygotowuje się do niego miesiącami, dlatego opuchlizna kostek po urodzeniu dziecka jest zupełnie naturalna i ma związek z wcześniejszym gromadzeniem się wody w tkankach. Dodatkowo mocno ograniczona aktywność ruchowa i spędzanie większości czasu w pozycji leżącej powoduje, że woda gromadzi się głównie w kończynach dolnych.
Opuchnięte kostki u nóg to również skutek akcji porodowej, podczas której kobieta traci część płynów i organizm broni się przed odwodnieniem.
Opuchnięte kostki przy cukrzycy
Puchniecie kostek może być spowodowane również przez cukrzycę. Częste wahania poziomu glukozy powodują stopniowe uszkadzanie naczyń krwionośnych. Jednym z możliwych skutków mogą być obrzęki, zaczerwienienia oraz napięta i drażliwa skóra występujące na dolnych kończynach.
Opuchnięte kostki po opalaniu
Choć zażywanie kąpieli słonecznych jest przyjemne, nie należy z nimi przesadzać. Upał powoduje odwodnienie organizmu, a to z kolei prowadzi do zatrzymywania płynów przez organizm. Opuchnięte kostki po opalaniu to również efekt zagęszczenia krwi i jej ograniczonego przepływu przez naczynia krwionośne.
Opuchnięta kostka po bieganiu
Opuchnięta kostka może wystąpić również u biegaczy i zazwyczaj ma podłoże urazowe. Osoby początkujące są narażone na przeciążenie układu ruchu, który nie jest przygotowany na przyjęcie obciążenia. Warto w takiej sytuacji rozważyć przetestowanie innego obuwia, które będzie lepiej dopasowane do obciążeń i podłoża.
Obrzęk kostek w obydwu nogach bywa nierównomierny
Puchnące kostki w obu stopach są związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem jednego lub kilku układów organizmu. Dlaczego puchnie kostka w jednej nodze?
Spuchnięta kostka w prawej nodze
Występowanie obrzęku u jednej z kończyn dolnych może sugerować lokalne zaburzenia krążenia, np. miejscowe zwężenie naczyń krwionośnych. W celu dalszej diagnozy warto przeprowadzić badania angiograficzne, które pomogą zlokalizować przyczynę problemu.
Angiografia służy do oceny drożności żył i ustalenia miejsc ich zablokowania, zwężenia lub poszerzenia. Badanie może być przeprowadzone bez kontrastu lub z kontrastem, który zwiększa jego dokładność.
Spuchnięta kostka w lewej nodze
Opuchnięta kostka pojawiająca się jednostronnie może oznaczać również uraz mechaniczny. Aby zidentyfikować źródło urazu i bólu należy udać się do ortopedy, który poza badaniem palpacyjnym zleci niezbędne badania z zakresu diagnostyki obrazowej.
Obrzęk kostek w obydwu nogach
Puchnące kostki u nóg mogą mieć związek z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu:
- krążenia;
- hormonalnego;
- wydalniczego.
Niezbędna będzie wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który pokieruje do odpowiedniego specjalisty, co zwiększa prawdopodobieństwo skuteczności całe terapii.
Jakie badania na opuchnięte kostki?
W zależności od przyczyny występującej opuchlizny zakres zalecanych badań będzie różny.
W przypadku urazów ortopedycznych zwykle zleca się diagnostykę obrazową, np. RTG i MR. Jeżeli przyczyna opuchniętych kostek dotyczy zaburzeń hormonalnych, należy wykonać badania zalecone przez endokrynologa. Z kolei zaburzenia układu krążenia najlepiej analizować w oparciu o wyniki angiografii. Podejrzenie cukrzycy uzasadnia przeprowadzenie testu obciążenia glukozą, a także pomiar hemoglobiny glikowanej.
Wiele ze specjalistycznych badań będzie poprzedzała standardowa morfologia krwi.
Należy pamiętać, że skierowane na odpowiednie badania diagnostyczne zawsze wydaje odpowiedni lekarz prowadzący. Brak odpowiedniej wiedzy specjalistycznej do interpretacji wyników bardzo często prowadzi do nieprawidłowych wniosków.
